Het welzijn van medewerkers kan binnen een onderneming een belangrijke succesfactor zijn. Onderzoekers van Maastricht University en Universiteit Utrecht hebben vorig jaar geprobeerd om in kaart te brengen in hoeverre Nederlandse bedrijven zich daarop richten en met welke motivatie ze dat doen. Uit het onderzoek bleek onder meer dat bedrijven sterk betrokken zijn bij het welzijn van hun werknemers. Op een schaal van 1 tot 10 geven ze hun betrokkenheid bij het welzijn van hun werknemers een 8.

Toewijding in het bedrijfsleven: agapè

Het onderzoek is uitgevoerd in 2019, voor de coronapandemie, en in het najaar van 2020. Er zijn 3400 Nederlands commerciële bedrijven met 100 of meer medewerkers benaderd, waarvan er uiteindelijk 589 hebben meegedaan.

Centraal in het onderzoek stond het Griekse begrip ‘agapè’, dat naar het bedrijfsleven vertaald zoveel betekent als ‘toewijding aan het welzijn van anderen, gezien vanuit de ogen van de ander’. Aan algemeen directeuren en voorzitters van de OR werd gevraagd naar de mate waarin volgens hen hun bedrijf toegewijd was aan het welzijn van de medewerkers. Denk daarbij aan aspecten als scholingsmogelijkheden, regelruimte zoals thuiswerken en flexibel werken en de mate waarin collega’s oog voor elkaar hebben.

Conclusies van het onderzoek

Organisaties die zich verantwoordelijk voelen voor het welzijn van hun werknemers, en die dit onder andere in de praktijk brengen door middel van een gezondheidscultuur, zeggen hoog te scoren op agapè. Daarnaast is er een verband met de samenstelling van het personeel. Bedrijven waar meer jongeren, hoogopgeleiden en werknemers met een vast contract zijn, geven vaker aan dat ze zich op agapè richten. Onderzoeker Thomas Martens, socioloog aan de Universiteit Utrecht en verbonden aan het platform Future of Work Hub, licht dat verband toe: “Bedrijven zijn geneigd om meer te investeren in een jonge medewerker dan in iemand van vijftig jaar, ook al moet die nog zo’n twintig jaar door. Ten aanzien van de hoogopgeleiden kan gelden dat die makkelijker een cursus of training kunnen volgen dan iemand met een lagere opleiding. En wat de vaste contracten betreft: het is niet aantrekkelijk om te investeren in iemand die over een jaar misschien weer vertrokken is.”

Uit het onderzoek bleek ook dat de relatie tussen management en OR een rol speelt. Hoe beter die relatie is, des te waarschijnlijker is het dat de onderneming daadwerkelijk oog heeft voor bijvoorbeeld de persoonlijke groei en ontwikkeling van medewerkers, het contact tussen medewerkers, de inhoudelijke uitdaging of de mate van zelfsturing in de arbeid. Het is dan namelijk makkelijker om de wensen en behoeften van de werknemers bij het management te krijgen.

Wat levert agapè op?

Aandacht voor welzijn hangt samen met een lager ziekteverzuim en een lager verloop van werknemers. Bedrijven hebben minder moeite met het werven van personeel, er is een hogere arbeidstevredenheid en de werknemers zijn meer bij de onderneming betrokken. Er is ook een correlatie met een sterke financiële positie van bedrijven en een hogere productiviteit.
Maar de bedrijven die veel aandacht aan welzijn schenken, doen dat vaak vanuit een andere motivatie. Zij richten zich op zaken als opleidingsmogelijkheden en vitaliteitsbeleid omdat ze het welzijn belangrijk vinden en aan de behoeften van hun medewerkers willen voldoen. Het gaat ze minder om kostenbesparing of winst, ze doen het vooral omdat het past bij waar ze als onderneming voor staan. Bij bedrijven die laag scoren wordt dit soort beleid vaker aangeboden om een positief effect op de productiviteit te verkrijgen.

Meer aandacht in de toekomst

Veel van de bedrijven die voor de uitbraak van het coronavirus aandacht besteedden aan het welzijn van hun werknemers, versterkten die inzet tijdens de pandemie. Die toename was sterker bij bedrijven die al voor de pandemie een hoge agapè-score hadden. Thomas Martens: “Er lijkt sprake te zijn van een vliegwieleffect. Die bedrijven hadden al goede ervaringen met initiatieven op het gebied van welzijn. Toen de pandemie begon was dat de logische hoek om naar oplossingen te zoeken.”

Behoeften van medewerkers voorop?

Investeren in welzijn is goed en heeft rendement, maar er is ook nog een stap verder te zetten. Thomas Martens: ”Je moet ook oprecht naar je medewerkers luisteren, en hun behoeften in je beleid integreren. Dat betekent soms dat je moet durven om het belang van de organisatie niet op de eerste plaats te zetten. Overigens gaven veel bedrijven aan dat ze wel hulp kunnen gebruiken bij het verbeteren van hun welzijnsbeleid. Bijvoorbeeld waar het gaat om het inventariseren van de behoeften van werknemers. We willen met die bedrijven in gesprek gaan en kijken hoe we daar vorm aan kunnen geven.”

Bron: Anne van der Put, Harry Hummels en Thomas Martens (2021). Agape: de mens als motor van de onderneming. Maastricht University / Utrecht University, 28 februari 2021. Het onderzoeksrapport is hier te zien.

Zelf aan de slag met agapé in jouw organisatie? Bekijk onze workshops.

Gerelateerde artikelen:

Een koffer vol geluk leert kinderen wat medewerkers niet hebben geleerd

Lees dit artikel

De dunne scheidslijn tussen overdadige waardering en slimme marketing

Lees dit artikel

“Bedrijven kunnen hun medewerkers niet gelukkig maken – ze kunnen geluk wel faciliteren”

Lees dit interview