Dat waarderen werkt voor medewerkers, daar zijn de meeste bedrijven inmiddels wel van overtuigd. Maar hoe zit het met de ‘flexibele schil’, de zzp’ers?

Voor medewerkers in dienst heeft een bedrijf meerdere opties om waardering over te brengen. Werknemers hebben hun teamuitjes, kerstpakketten en borrels. Ze krijgen vakantiegeld, soms prestatiebonussen, elk jaar een periodiekje in de salarisschaal erbij. Ze groeien in hun werk omdat ze feedback krijgen, beoordelingsgesprekken, coaching on the job. En als de organisatie het goed doet, genieten ze ook de meest fundamentele vorm van waardering: oprechte aandacht.

Voor het groeiende aantal zzp’ers in Nederland – inmiddels 1.3 miljoen mensen – is dat in beginsel allemaal niet weggelegd. Is dat een probleem of is dit precies hoe de ‘flexibele schil’ hoort te werken?

‘Veel bedrijven worstelen met de vraag hoe om te gaan met “hun” zzp’ers’, zegt Sjanne Marie van den Groenendaal, die deze zomer aan Tilburg University promoveert op onderzoek naar de loopbaanontwikkeling en arbeidsrelaties van freelancers. ‘Er ligt weinig strategie aan ten grondslag. Als je een bedrijf bent dat “warmte” als kernwaarde omarmt, is het gek als er nooit een flesje wijn naar de zzp’ers gaat. Veel organisaties weten ook niet wat de regels zijn: een freelancer laten deelnemen aan een training, mag dat eigenlijk wel? Of wek je dan de schijn van een vast dienstverband?’

Kerstborrel

Het kan een heel goed idee zijn om freelancers te betrekken bij de ‘instrumenten van waardering’, vindt Van den Groenendaal. ‘Het is goed voor hun loopbaanontwikkeling als ze bijvoorbeeld eens feedback krijgen op een presentatie, of in de gelegenheid worden gesteld andere werkervaring op te doen, of zich ergens in de kijker mogen spelen om hun netwerk te verbreden. Zzp’ers uitnodigen voor de vrijdagmiddagborrel verbetert natuurlijk ook de verbinding op menselijk niveau.’

De voordelen voor de freelancers zijn duidelijk, maar wat heeft een organisatie eraan om de band hechter te maken? ‘Dat betaalt zich op allerlei manieren uit. Zzp’ers zullen eerder bereid zijn een stapje extra voor je zetten. Hun kennis met je delen. Ze worden als het ware goede ambassadeurs van je organisatie. In HR-jargon: ze vertonen organizational citizenship behavior, oftwel net dat beetje extra doen dat niet onder hun officiële opdracht valt. Ook de relatie en dynamiek tussen vaste werknemers en freelancers kunnen verbeteren omdat ze meer begrip voor elkaar krijgen.’

Zitten alle zzp’ers erop te wachten om betrokken te worden bij de kerstborrel van de afdeling? ‘Het is een ontzettend gemêleerde groep, met ver uiteenlopende wensen en verwachtingen. Het belangrijkst is om daarover expliciet in gesprek te gaan. Zo kom je erachter wat wel en niet zou werken.’

Concreet aan de slag met waardering van je flexibele schil? In dit artikel van Sjanne Marie krijg je zes concrete handvaten om mee aan de slag te gaan.

Hybride

Van den Groenendaal werkt aan een toolkit die organisaties helpt hun arbeidsrelatie met zzp’ers vorm te geven. ‘Er zitten onder meer kennisclips in: korte filmpjes waarin ik hoofstukken uit mijn proefschrift toelicht. Verder een organisatiescan om in kaart te brengen met wie er waar en waarom gewerkt wordt en een stappenplan om tot een strategie te komen. Ook wil ik webinars en focusgroepen organiseren waar organisaties ervaringen kunnen delen.’

Ze is zelf een ‘hybride zzp’er’: ze combineert een parttime aanstelling aan de universiteit met een eigen bedrijf. ‘Voor mij geldt dat in deze fase als het beste van twee werelden. Maar ik ken ook zzp’ers die zeggen dat zo’n vaste baan vertragend werkt op hun freelance-projecten. Zoals ik al zei: zzp’ers vormen een heel gevarieerde groep en elk geval is weer anders.’

Wie is Sjanne Marie van den Groenendaal?

Sjanne Marie van den Groenendaal is onderzoeker en docent Human Resources Studies aan Tilburg University. Daarnaast adviseert ze via haar bedrijf Van Den Groenendaal Consultancy over HR-kwesties rondom de arbeidsrelatie met freelancers. Voor haar onderzoek naar zzp’ers kreeg Van den Groenendaal vorig jaar de PhD Innovatiebeurs van de Nederlandse Stichting voor Psychotechniek en eerder de Societal Impact Competition Award van het Dutch HRM Network.

Gerelateerde artikelen:

Zes stappen naar een betere waardering van zzp’ers

Lees meer